نام زیرپورتال : یزد
آشنایی با استان

یزد به عنوان اولین شهر خشت خام و دومین شهر تاریخی جهان، شهر بادگیرها، شهر دوچرخه‌ها و شهر قنات، قنوت و قناعت دارای ظرفیت‏ها و پتانسیل‏‏های خوب اقتصادی و سرمایه‏گذاری در بخش‏های صنعت، معدن، کشاورزی، تجارت، گردشگری و ... می‏باشد.

نام استان یزد با صنعت و فعالیت‏های تولیدی و صنعتی همراه است؛ صنعتگران این استان از گذشته‏های دور در تامین کالاهای مورد نیاز کشور، نقش شاخص و قابل توجهی داشته‏اند. سختکوشی، دلسوزی و قناعت با جوهره مردم این استان کویری آمیخته شده و زمینه‏ساز فرهنگ بالا و رشد یافته‏ای به لحاظ کار و تولید گردیده است. این زمینه خوب فرهنگی همراه با مزیت‏های نسبی دیگر مانند مدیران و کارفرمایان کاردان و با تجربه، رشد مطلوب آموزش عالی،خدمات درمانی و بهداشتی مناسب، غنای معادن، قرار گرفتن در مرکز کشور، وجود زیرساخت‏های مناسب در زمینه راه، راه آهن، فرودگاه، انرژی، مخابرات و...، بستر مناسب را برای توسعه صنعتاستان (در زمینه‏های مختلف) فراهم نموده است.

صنعت نساجی یزد از مهمترین بخش صنعت نساجی ایران بشمار می‏آید. این صنعت با سابقه چند صد ساله، از ایام دور تاکنون، یکی از اصلی‏ترین حرفه‏های مردم این استان بوده است.وجود 69 کارگاه منسوجات صنعتی با بکارگیری 678 نفر شاغل (در سال 1390)شاهد این مدعا است.

با وجود این، با توسعه صنعت به ویژه از ابتدای برنامه اول توسعه،واحدهای قابل توجهی در اکثر شاخه‏های صنعت مانند کاشی و سرامیک، سیم و کابل، صنایع فلزی و ... در استان به بهره‏برداری رسیده و هم اکنون مشغول فعالیت می‏باشند.بیش از 380 کارگاه صنعتی دارای ده نفر کارکن و بیشتر در استان یزد فعالیت دارند ( سال1390).بیشترین تولیدات واحدهای صنعتی استان را سایر کانی‏های غیرفلزی، منسوجات و مواد غذایی و ... تشکیل می‌دهد. واحدهای صنعتی استان عمدتاً در شهرک‌های صنعتی یزد و میبد متمرکز شده‌اند.

شرکت شهرک‏های صنعتی یزد در سال 1364 تأسیس و کار مکان‏یابی محل‏های مناسب برای ایجاد شهرک‏های صنعتی را در استان شروع نمود و هم اکنون به عنوان یکی از شرکت‏های زیرمجموعه سازمان صنایع کوچک و شرکت‏های صنعتی با تحت پوشش داشتن 12 شهرک صنعتی، 14 ناحیه صنعتی، یک منطقه ویژه اقتصادی و سه خوشه تخصصی صنعتی شامل خوشه نساجی (1384)، خوشه کاشی سرامیکی (1386) و خوشه محصولات کنجدی (1391) به فعالیت خود ادامه می‏دهد.

یزد، استانی صنعتی است که علاوه بر صنعت بافندگی، صنعت شیرینی‌سازی نیز از قدمتی دیرینه برخوردار است و محصولات آن صاحب شهرتی شده‌اند که از مرزهای ایران فراتر رفته است. از دیگر صنایع دستی استان می‏توان به قالی، قالیچه، گلیم، مخمل، زری، چادر شب، دستمال،شمد، ترمه، پرده، روفرشی، پتو، سفال، سرامیک، کاشی حصیر و گیوه اشاره کرد که از میان آنها قالی بافی، ترمه بافی، زیلو بافی، ساخت سفال، سرامیک و کاشی از اهمیت ویژه‏ای برخوردار است. وجود تعداد زیادی دار قالی و بافنده به خوبی حکایت از رونق این صنعت در استان دارد که این تولیدات، علاوه بر بازار داخلی راهی بازارهای جهانی نیز می‏گردد.

استان یزد، معادن متعددی را در خود جای داده است که از جمله مهم‌ترین آنها می‏توان به سنگ آهن چادرملو، سنگ آهن چغارت، معدن سرب و روی کوشک و ...اشاره کرد. معادن استان یزد با خلوص بالا و ذخایر غنی، همواره مدنظر دولت، مسئولین، بخش خصوصی و سرمایه‏گذاران بوده است.

استان صنعتی و معدنی یزد، دارای ظرفیت‏ها و پتانسیل‏های خوب برای سرمایه‏گذاری است و وجود واحدهای صنعتی، معدنی، کارخانجات و واحدهای بزرگ تولیدی نظیر فولاد، فولاد آلیاژی، فیبر نوری، ماشین‏آلات نساجی، کاشی و سرامیک، سنگ آهن و زغال سنگ، این استان را به قطب صنعتی و معدنی کشور تبدیل و بستر و زمینه لازم را برای سرمایه گذاری در این بخش فراهم نموده است.

سرمایه‏گذاری در این استان طی سال‏های اخیر شتاب گرفته و رونق چشمگیری یافته است؛ به طوریکه طی این مدت، گروه‏های اقتصادی خارجی از کشورهای مختلف از جمله ترکیه، آلمان، ایتالیا، هند و پاکستان سرمایه‏گذاری مناسبی در این بخش داشته‏اند. تسهیل در صدور مجوز سرمایه‌گذاری و جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی، شناسایی ظرفیت‌های این بخش، مذاکره با هیئت‌های خارجی و آمادگی کشورهای خارجی برای سرمایه‌گذاری در استان از اقدامات و فعالیت‏های صورت گرفته برای رشد سرمایه‏گذاری در استان است.

علیرغم اینکه استان یزد سهم بالایی از سرمایه‏گذاری کشور به خصوص در بخش صنعت را به خود اختصاص داده، به دلیل وجود معادن غنی و قابلیت ایجاد و توسعه صنایع معدنی و فولاد، وجود منابع سرشار انرژی خورشیدی و منابع باد، بهره‏مندی از سرمایه‏ها و جاذبه‏های فرهنگی، معماری، مذهبی، تاریخی و طبیعی، قرار گرفتن در مرکز و در مسیر کریدور «شمال- جنوب» و «شرق- غرب» کشور، قرار گرفتن در محل تقاطع 5 راه ریلی کشور، داشتن ضریب امنیتی بسیار بالا و... از ظرفیت‌های بالقوه خوبی برای افزایش جذب سرمایه‌گذاری برخوردار است که باید با هدایت و جذب سرمایه‏گذاران، زمینه شکوفایی و توسعه روزافزون استان را فراهم نمود.

شاخص‏های کمی و کیفی بهداشت و درمان نشان می‏دهد سطح خدمات بهداشتی و درمانی استان نسبت به میانگین کشوری از وضعیت مطلوب‏تری برخوردار است. وجود بیش از 2989 تخت، 20 موسسه درمانی، 179 مرکز بهداشتی درمانی و سایر امکانات و تاسیسات کلینیکی و پاراکلینیکی (سال 1391) باعث شده که این استان به یکی از قطب‏های درمانی کشور تبدیل شود. وجود مراکز تحقیقاتی ناباروری، دیابت، قلب و عروق، سرطان و... فرصت مناسبی را برای فعالیت‏های تخصصی و فوق تخصصی پزشکی فراهم آورده است.

 

2. سیمای طبیعی و جغرافیای سیاسی استان یزد

استان یزد در بخش مرکزی فلات ایران واقع شده است. موقعیت جغرافیایی این استان، شرایط محیطی خاصی را به وجود آورده که این شرایط بر همه ابعاد زندگی مردم و معماری بومی آن تاثیرگذار بوده است. میزان بارش در این منطقه، بسیار کم و ناکافی بوده و خشکی هوا باعث افزایش شدت تابش خورشید شده است. عدم گسترش عرصه‏های کوهستانی، به عنوان منابع تامین آب، بر خشکی این استان افزوده است. بالا بودن درجه حرارت و ظرفیت تبخیر و تعریق سبب شده تا بخش عظیمی از منابع آب استان از دسترس خارج شود. دشت کویر، کویر نمک، کویر لوت، کویر بافق، کویر ساغند، کویر طاقستان و... از جمله کویرهایی هستند که استان را احاطه نموده‏اند. قلمرو استان یزد از آب و هوای اقلیمی گرم و خشک بیابانی برخوردار است. شن‏های روان، فرسایش بادی و کم بودن باران عارضه‏های طبیعی است که در بخش وسیعی از استان نمود عینی دارد.

این استان از شرق به استان خراسان جنوبی، از جنوب شرق به استان کرمان، از جنوب و جنوب غرب به استان فارس و از شمال و شمال غربی به استان اصفهان محدود است.مرزهای سیاسی و تقسیمات داخلیاستان یزد طی سالهای اخیر تغییرات قابل ملاحظه‏ای یافته است. شهرستان خاتم از سال 1359، ابرکوه از سال 1368 از استانهای کرمان و فارس منتزع و به استان یزد الحاق گردیده‏اند. در سال 1380 نیز با جدا شدن شهرستان طبس از استان خراسان و الحاق آن به استان یزد، تعداد شهرستان‏های این استان به 10 شهرستان افزایش یافت. در سال 1388 بخش بهاباد از شهرستان بافق منتزع گردید و به عنوان محدوده‏ای مستقل در ردیف شهرستان‏های استان یزد جای گرفت. بالاخره با توجه به آخرین تقسیمات کشوری، در اواخر سال 1391، شهرستان طبس از استان یزد جدا و به استان خراسان جنوبی ملحق گردید. بدین ترتیب و براساس آخرین تقسیمات سیاسی- اداری کشور، استان یزد متشکل از 10 شهرستان، 19 بخش، 43 دهستان و 21 شهر است که شهر یزد مرکز سیاسی- اداری استان به شمار می آید.

طبق نتایج آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1390، جمعیت استان یزد (بدون در نظر گرفتن شهرستان طبس) بالغ بر 1004770 نفر بوده که حدود 33/1 درصد از جمعیت کل کشور را به خود اختصاص داده است. لازم به ذکر است، در حالی که استان یزد به لحاظ وسعت، هشتمین استان در کشور محسوب می شود، از لحاظ جمعیتی در مکان بیست و سوم قرار دارد. به عبارت دیگر تراکم جمعیت استان در سال 1390 معادل 13 نفر در هر کیلومتر مربع بوده است.

3. سیمای جمعیتی استان یزد

با توجه به نقش جمعیت و جایگاه آن در توسعه اقتصادی و اجتماعی، بررسی و شناسایی شاخص‏های عمده جمعیتی از جایگاه و اهمیت بسزایی برخوردار است. همانطور که پیشتر اشاره شد، حدود 33/1 درصد از جمعیت کشور در استان یزد سکونت دارند (1004770 نفر) که از این تعداد، 84 درصد در نقاط شهری ساکن هستند. استان یزد یکی از استان‏های مهاجرپذیر کشور بوده به طوری که در دوره 90-1385 خالص مهاجرت استان معادل 38062 نفر بوده است.

به‏رغم اینکه استان یزد از زمره استانهای صنعتی کشور به شمار می آید، بخش خدمات، بیشترین سهم اشتغال استان را به خود اختصاص داده است.

 

شاخص‏های جمعیتی و اشتغال استان در سال 1390

شرح

میزان

شرح

میزان

نسبت شهرنشینی

84 درصد

نرخ مرگ و میر

2.17 درصد

نرخ باسوادی

77.9 درصد

تعداد مهاجران وارد شده

103336

تعداد خانوار

290286

تعداد مهاجران خارج شده

65274

بعد خانوار

3.46

نرخ بیکاری

6 درصد

جمعیت مردان

553564 نفر

نرخ فعالیت

35.6 درصد

جمعیت زنان

520864 نفر

سهم اشتغال بخش صنعت و معدن

43.2 درصد

نسبت جنسی

106.3

سهم اشتغال بخش خدمات

45.8 درصد

نرخ زاد و ولد

2.06 درصد

سهم اشتغال بخش کشاورزی

10.9 درصد

نکته: آمار فوق (به استثناء جمعیت مردان و زنان)، بدون در نظر گرفتن طبس محاسبه و درج گردیده است.

1
کلیه حقوق این پورتال متعلق به وزارت امور اقتصادی و دارایی می باشد
^