بررسی صنعت گردشگری در استان یزد

بررسی صنعت گردشگری در استان یزد :

=============================

استان یزد در مرکز ایران از قدمت تاریخی زیادی برخوردار است ، میراث فرهنگی غنی ، کویر بزرگ یزد، رشته کوههای شیرکوه ، اساس منابع گردشگری استان را تشکیل می دهد .

تعداد گردشگران ایرانی و خارجی وارده به استان یزد

سال	کل	فروردین	اردیبهشت	خرداد	تیر	مرداد	شهریور	مهر	آبان	آذر	دی	بهمن	اسفند
1379	ایرانی 71905 خارجی 20258	7999 2290	5673 3806	4620 949	5251 628	4657 2734	7430 1337	6342 3418	6088 2129	6193 480	5515 905	6407 385	6731 1199
1380	ایرانی 67468 خارجی 20835	8316 4693	5318 5331	4003 1403	5406 956	5605 2995	7015 1704	6661 1879	5349 777	4122 133	5739 167	5292 261	4642 536
1381	ایرانی 37163 خارجی 7577	9020 2233	5224 2056	4677 619	6079 455	5681 1477	6482 737	- -	- -	- -	- -	- -	- -

واحدهای اقامتی

نوع اقامت	کشور	استان یزد	نسبت
هتل	494	11	2/2%
مهمانپذیر	1782	10	6/0
هتل آپارتمان	95	-	-
////////////////////////	2371	21	9/0

نوع اقامت	کشور	استان یزد	نسبت
هتل : تعداد اتاق تعداد تخت	22321 46826	301 594	3/1 3/1
مهمانپذیر:تعداد اتاق تعداد تخت	33433 100070	157 394	5/0 4/0
هتل آپارتمان : تعداد اتاق تعداد تخت	344 5603	- -	- -

مقایسه واحدهای اقامتی یزد با استانهای همجوار

استان	هتل	تعداد اتاق	تعداد تخت
یزد	11	301	594
اصفهان	36	1471	3107
فارس	22	1047	2008
کرمان	15	413	826

نقاط قوت گردشگری استان یزد :

1- میراث فرهنگی و تاریخی غنی

2- قرار گرفتن در مسیر جاده ابریشم

3- تنوع جاذبه های گردشگری

4- قرار گرفتن در مرکز ایران

5- سنت مهمان نوازی

6- امنیت

7- روند رو به رشد ورود گردشگران

8- برخورد از خدمات زیربنایی

نقاط ضعف گردشگری استان یزد :

1- عدم وجود اطلاعات به روز از منابع گردشگری استان

2- کمبود اماکن اقامتی

3- قدیمی بودن هتلهای موجود

4- ظرفیت محدود تاسیسات زیربنایی

5- عدم تسهیلات ارزی کافی

6- ضعف اطلاع رسانی و داده های آماری

7- عدم رعایت استانداردهای بین المللی در ساخت و ساز هتلها

در مقایسه با استانهای دیگر کشور ، استان یزد از سابقه زیر ساختی نسبتاً توسعه یافته ای در زمینه های برق – مخابرات – بهداشت – امنیت و مدیریت برخوردار است و در زمینه آب دارای مشکل است .

صنعت گردشگری از بعد اقتصادی :

این صنعت با اهداف اقتصادی چون ایجاد درآمد ، کمک به بهبود وضعیت اشتغال و ایجاد شرایط بهتر توزیع درآمد از جایگاه خاصی برخودار است .

توسعه و پیشرفت این صنعت در استان یزد که از جمله 5 استان ممتاز کشور از لحاظ جاذبه های متنوع گردشگری است ، نیاز به شناخت علمی ویژگیهای اقتصادی – اجتماعی و فرهنگی این صنعت محسوس میباشد .

گذشته از جنبه های فرهنگی و اجتماعی آن ، از بعد اقتصادی براساس آمارهای سازمان جهانی گردشگری ، محوریت قرار دادن این صنعت در اکثر کشورهای جهان بیشتر از لحاظ درآمدی و اثرات آن بر رشد اقتصادی ملی و منطقه ای تأکید شده است .

رشد و توسعه این صنعت علاوه بر ایجاد رشته فعالیتهای جدید ، زمینه فعال شدن سایر بخشهای اقتصادی را فراهم میآورد و در برقراری موازنه ارزی نیز تأثیرگذار است . جهت بررسی جنبه های اقتصادی این صنعت در استان یزد در فروردین 1382 مطالعه ای با روش پرسشنامه ای شامل سئوالات متعددی در راستای معرفی متغیرهای مورد نظر مطالعه ، انجام گردیده است .

متغیرهای مورد اندازه گیری در این مطالعه را بطور کلی :

1- هزینه سفر

2- هزینه خرید

3- هزینه مواد خوراکی

4- میزان تحصیلات

5- میزان درآمد

6- سن

7- وضعیت شغلی گردشگران

8- انگیزه گردشگری

9- مدت اقامت

10-نوع وسیله و…

تشکیل داده است که هر متغیر خود دارای چند معرفه است که به شناسایی دقیق متغیر انجامیده است ، حجم نمونه 357 نفر تعیین شده است .

جامعه آماری مطالعه را گردشگرانی که در فروردین 82 به استان یزد مسافرت نموده اند ، تشکیل داده است .

توزیع فراوانی میزان هزینه

میزان هزینه (ریال)	فراوانی مطلق	فراوانی نسبی	فراوانی تجمعی
100000-000	91	4/25	4/25
200000-100001	50	14	4/39
300000-200001	62	3/17	7/56
400000-300001	20	6/5	3/62
500000-400001	33	2/9	5/71
600000-500001	16	4/4	9/75
700000-600001	14	9/3	8/79
800000-700001	10	8/2	6/82
900000-800001	5	4/1	84
1000000-900001	25	7	91
بیشتر از 100000	13	4	95
اظهار نشده	18	5	100
////////////////////	357	100	-

توزیع فراوانی گردشگران بر حسب خرید

انواع خرید	بلی		خیر
انواع خرید	فراوانی	نسبی	فراوانی	نسبی
شیرینی جات یزدی	150	43	207	57
بافته های یزدی	190	53	167	47
صنایع دستی	255	71	102	29

توزیع فراوانی گردشگران بر حسب مواد خوراکی

انواع مواد خوراکی	فراوانی	نسبی	تجمعی
برنج و روغن	51	2/14	2/14
گوشت – برنج و روغن	43	1/12	3/26
نان – گوشت – برنج و روغن	45	6/12	9/38
میوه – نان – گوشت – برنج و روغن	40	2/11	1/50
میوه	56	7/15	8/65
برنج	11	1/3	9/68
روغن	15	2/4	1/73
هیچ نوع خوراکی	6	7/1	8/74
اظهار نشده	90	2/25	100
//////////////////////////	357	100	-

یافته های نتایج تحقیق :

1- میانگین سن گردشگران شرکت کننده در مطالعه 46 سال ، میانه آن تا حدودی کمتر و 43 سال است .

2- متوسط تحصیلات گردشگران 14 سال و میانه آن 12 سال است ، برای هر دو متغیر سن و تحصیلات ، میانگین بزرگتر از میانه است ، چون توزیع دارای چولگی و به سمت مقادیر بزرگتر می باشد به همین دلیل میانگین از میانه بزرگتر نشان داده شده است .

3- موقعیت شغلی گردشگران بترتیب (آزاد، فرهنگی ، کارمند و سایر)

4- بیش از 60% با وسیله شخصی و بقیه با اتوبوس مسافرت کرده اند .

5- گردشگران عمدتاٌ از استانهای مجاور مانند (شیراز – کرمان – اصفهان و بندرعباس ) به یزد مسافرت نموده اند .

6- گردشگران دارای متوسط درآمد -/ 850000 ریال هستند .

7- مدت اقامت بین 2 تا 3 روز است .

8- هزینه متوسط گردشگران 420000 ریال است ، 50% آنها بیش از 250000 ریال و 50% دیگر کمتر از 250000 ریال هزینه نموده اند که با توجه به مدت اقامت گردشگران در استان یزد نزدیک به 3/3 میلیارد ریال از طریق این صنعت درآمد کسب می نماید .

9- تقویت و رونق بازار صنایع دستی استان در کنار تقویت صنعت گردگشری میسر می گردد .

سرمایه گذاری :

سرمایه گذاری در صنعت گردشگری بعنوان یکی از راهکارهای عملی در ایجاد تنوع منابع درآمدی، اشتغال و رشد اقتصادی کشور همواره باید مورد توجه برنامه ریزان و سیاستگذاران قرار داشته باشد .

باتوجه به رشد ورود گردشگران و افزایش مدت اقامت آنها از متوسط 48 ساعت در سال 78 به 72 ساعت در سال 82 ، بیشترین مشکل استان دربخش گردشگری مربوط به کمبود واحدهای اقامتی است.

((سرمایه گذاری بخش دولتی ))

عنوان پروژه	درجه	تعداد اتاق	تعداد تخت
هتل سنتی	3	34	68
کاروانسرای عقدا	-	18	36
کاروانسرای زین الدینی	3	18	36
--------	-	70	140

((سرمایه گذاری بخش خصوصی))

پروژه	درجه	تعداد تخت	سرمایه (میلیون ریال)
هتل تهرانی	3	138	5000
هتل کاروان	3	220	8000
هتل دولت آباد	2	50	2500
هتل نایب	3	120	4500
هتل سنتی	3	116	5000
هتل رسولی	3	100	7000
هتل نگهی	1	40	2000
هتل آپارتمان	3	128	5800
---------	-	912	39800

پیشنهاد :

1- اعطای تسهیلات و حمایتهای جدی از بخش خصوصی برای حضور فعال در بخش

2- رفع موانع مشارکت بخش خصوصی در راستانی استفاده و کاربری کردن اماکن تاریخی ومنازل قدیمی جهت تبدیل به هتل های سنتی

3- حمایت و اعطای معافیتهای مناسب برای تشویق سرمایه گذاران و جذب آنها در محورهایی چون ساخت هتل و تقویت حمل و نقل .

4- حمایت مالی جهت تکمیل و بهره برداری از طرحهای نیمه تمام بخش .

5- اجرای ماده 5و6 قانون توسعه صنعت گردشگری

برنامه سوم توسعه و صنعت گردشگری استان یزد :

توسعه صنعت گردشگری با عملکرد ملی و منطقه ای بعنوان یک پتانسیل جدید، درراستای توسعه پایدار نقش تعیین کننده دارد . با برنامه ریزی ، نظارت و حمایت دولت در این بخش در برنامه های توسعه به رشد اقتصادی ، اشتغال و درآمدهای ارزی کشور کمک خواهد شد .

استان یزد با جاذبه های متنوع گردشگری نه تنها از بعد داخلی بلکه از نظر گردشگران خارجی نیز بعلت برخورداری از بافت اکولوژیکی وساخت و ساز معماری خشت خام مطرح است .

برنامه بخش صنعت گردشگری در برنامه سوم توسعه :

1- تبلیغات مناسب درراستای شناسایی جاذبه های گردشگری استان و نشان دادن توانمندیها و جایگاه استان در سطح ملی و جهان .

2- ایجاد و توسعه زیربناهای صنعت گردشگری

3- زمینه سازی مشارکت فعال بخش خصوصی و تعاونی

4- حمایتهای مالی و اعتباری در جهت تکمیل و بهره برداری از طرحهای نیمه تمام بخش گردشگری طبق برنامه زمان بندی شده .

قابلیتها و امکانات توسعه بخش گردشگری استان یزد

قابلیتها و امکانات	وضع موجود	توان افزایش	سیاستهای اجرایی
جاذبه های تاریخی و زیارتی دارای ارزش بین المللی	115	55	تبلیغات ، شناسایی ، مرمت و احیاء و ساماندهی
جاذبه های تاریخی و زیارتی دارای ارزش ملی	120	185	مرمت و احیاء ، ساماندهی، زیبا سازی
جاذبه های طبیعی دارای ارزش ملی و بین المللی	40	24	شناسایی ، تجهیز، زیباسازی
گردشگران خارجی وارده به استان (نفر)	9426	120000
هتلهای استان (تخت) 3 ستاره 4 ستاره 5 ستاره	76 - -	900 650 450	حمایت مالی و اعتباری جهت تسریع در تکمیل و راه اندازی

برنامه توسعه و گسترش صنعت گردشگری استان یزد طی برنامه سوم توسعه

ردیف	شاخص	سال 1377	پایان برنامه توسعه	79	80	81	82	83	متوسط رشد سالانه	سیاستهای اجرایی
1	تعداد گردشگران خارجی وارد شده به استان	9461	34251	12300	15990	20268	26347	34251	30%	تبلیغات – آموزش و تحقیق
2	تعداد تخت مراکز اقامتی در استان	784	1150	850	920	1000	1070	1150	-	جاذبه های توریستی
3	ضریب اشغال تخت	31%	6/35%	34%	34%	34%	34%	6/35	34%	حمایت مالی و اعتباری از بخش خصوصی جهت تکمیل طرحهای نیمه تمام
4	تعداد زائرین حج وعتبات متبرکه استان	2770	4500	3050	3355	3690	4100	4500	10%	تبلیغات – افزایش مدت اقامت – توجه به مراکز زیارتی

تخصیص منابع سرمایه ای برنامه توسعه و گسترش صنعت گردشگری طی برنامه سوم توسعه

(میلیون ریال)

ترکیب سرمایه گذاری	1379	1380	1381	1382	1383	برنامه سوم توسعه
اعتبارات عمرانی	4000	4226	4926	5625	6240	25217
از محل درآمد استان	4000	4226	4926	5625	6240	25217

حجم عملیات عمرانی برنامه توسعه و گسترش صنعت گردشگری طی برنامه سوم توسعه

نوع عملیات	1379	1380	1381	1382	1383	برنامه سوم توسعه
توسعه و تعمیر و تجهیز مراکز گردشگری(مترمربع)	8000	8852	9852	11250	12480	50434

سرمایه گذاری برنامه توسعه و گسترش صنعت گردشگری طی برنامه سوم توسعه

عملیات	1379	1380	1381	1382	1383	دوران برنامه
توسعه و تعمیر و تجهیز مراکز گردشگری	4000	4426	4926	5625	6240	25217

مشکلات بخش گردشگری :

1- کمبود امکانات ، تاسیسات و تجهیزات مراکز اقامتی

2- عدم وجود شبکه حمل و نقل مناسب و با کیفیت بالا

3- عدم تبلیغات

4- بی رغبتی بخش خصوصی جهت سرمایه گذاری

5- عدم فضا سازی و گسترش فرهنگ توریست پذیری

برنامه ریزی توسعه صنعت گردشگری :

اهداف توسعه :

الف – اهداف کیفی

1- شناسایی سوابق تاریخی و غنای فرهنگی استان در ابعاد ملی و فراملی

2- افزایش گردشگران داخلی و خارجی با حفظ شئونات و معیارهای حاکم بر جامعه

3- ساماندهی جاذبه های گردشگری

4- ارائه خدمات بهتر با کیفیت بالاتر

5- کسب درآمد ارزی و ایجاد اشتغال

ب – اهداف کمی

1- با در نظر گرفتن متوسط رشد سالانه 4/4 درصد تخت مسافری به افزایش ظرفیتهای اقامتی گردشگران از 784 تخت به 2084 تخت در افق 1400

2- افزایش متوسط ضریب اشغال اتاق و تخت از 70% سال 76 به 90% در افق 1400

3- افزایش متوسط اقامت گردشگران خارجی از 5/1 شبانه روز سال 76 به 3 شبانه روزدر افق 1400

4- افزایش متوسط اقامت گردشگران ایرانی از 2 شبانهروز به 3 شبانه روز در افق 1400

5- با در نظر گرفتن متوسط رشد 5/10% تعداد گردشگران خارجی ، برنامه ریزی به گونه ای صورت پذیرد که از 6250 نفر سال 76 به 62000 نفردر افق 1400 برسد .

6- تعداد گردشگران داخلی با میانگین رشد سالانه 3/3% از 85756 نفر به 181000 نفر در افق 1400 افزایش یابد .

نتیجتاً تعداد گردشگران داخلی و خارجی با متوسط رشد سالیانه 3/4 % از 92006 نفر به 243000 نفر در افق 1400 بالغ گردد .

برآورد ظرفیتهای اقامتی استان یزد در افق 1400

دوران برنامه توسعه	ایجاد ظرفیت جدید تخت	ظرفیت مورد نیاز با احتساب ظرفیتهای قبلی
برنامه سوم – 1379-1383	172	1076
برنامه چهارم – 1384-1388	222	1298
برنامه پنجم – 1389-1393	292	1590
برنامه ششم – 1394-1399	494	2084

جایگاه جهانی صنعت گردشگری

سال	تعداد گردشگر	میزان سرمایه گذاری	سهم از صادرات جهان	اشتغالزایی	درآمد حاصل از گردشگری
2000 میلادی	600 میلیون نفر	701 میلیارد دلار	6/12 %	2/192 میلیون شغل	476 میلیارد دلار
پیش بینی 2010	1600 میلیون نفر	1404 میلیارد دلار	8/12%	6/251 میلیون شغل	2000 میلیارد دلار

سهم گردشگران جهان درسال 2000 میلادی

اروپا 7/57 %

آمریکا 5/18 %

آسیای شرقی واقیانوسیه 16 %

تعداد گردشگران وارد شده درسال 2000

فرانسه 5/75 میلیون نفر

آمریکا 51 = =

چین 31 = =

اسپانیا 48 = =

ایتالیا 41 = =

ایران 4/1 = =

میزان درآمد حاصل از صنعت گردشگری درسال 2000 میلادی

آمریکا 85 میلیارد دلار

اسپانیا 31 = =

فرانسه 30 = =

ایتالیا 4/27 = =

انگلستان 5/19 = =

آلمان 8/17 = =

چین 2/16 = =

ترکیه 6/7 = =

ایران 670 میلیون ریال

ایران (درمقایسه با 476 میلیارد دلار درآمد گردشگری جهان از سهمی معادل 14/0 درصد برخوردار است ) .

جایگاه صنعت گردشگری در ایران :

وضعیت تعداد گردشگران و درآمد ارزی کسب شده در فاصله سالهای قبل و بعد از انقلاب در جدول ذیل ملاحظه می گردد :

سال	1356	1362	1373	1374	1375	1376	1379
تعداد گردشگران وارد شده (نفر)	678157	107472	360658	488908	573449	764092	1340000
درآمد ارزی میلیون ( دلار)	2/176	9/41	6/154	205	2/261	352	670

تعداد گردشگران خارجی وارد شده به کشور طی سالهای 1348-1376

سال	تعداد	میزان تغییرات	درصد تغییرات	شاخص تغییرات
1348	241198	-	-	100
1349	322622	81424	8/33	134
1350	350135	27513	5/8	145
1351	411506	37161	5/17	171
1352	360514	50992-	4/12	149
1353	412702	52188	5/14	171
1354	588768	176066	7/42	244
1355	657930	69162	7/11	273
1356	678157	20227	1/3	281
1357	502278	175879	9/25	208
1358	147532	354746	6/70	61
1359	153612	6080	1/4	64
1360	167473	13861	9	69
1361	68595	98878	59	28
1362	107472	38877	7/56	45
1363	131308	23836	2/22	54
1364	89425	41883	9/31	37
1365	85801	3624	1/4	36
1366	68426	17375	3/20	28
1367	70740	2314	4/3	29
1368	93953	23213	8/32	39
1369	161954	68001	4/72	67
1370	249103	87149	8/53	103
1371	275672	26569	7/10	114
1372	311243	35571	9/12	129
1373	360658	49415	9/15	150
1374	488908	128250	6/35	203
1375	573449	84541	3/17	238
1376	764092	190643	2/33	317

درآمد ارزی کسب شده از ورود گردشگران به ایران طی سالهای 48-76

سال	تعداد	میزان تغییرات	درصد تغییرات	شاخص تغییرات
1348	43	-	-	100
1349	3/52	3/9	22	122
1350	5/57	2/5	10	134
1351	66	5/8	9/14	154
1352	5/54	5/11	5/17	127
1353	3/81	8/26	3/49	190
1354	4/157	1/76	6/93	367
1355	173	6/15	9/9	403
1356	2/176	2/3	9/1	411
1357	2/235	59	5/33	548
1358	64	2/171	73	148
1359	621	2	2/3	144
1360	72	10	4/16	167
1361	27	45	9/62	62
1362	42	15	7/57	98
1363	6/34	4/7	6/17	81
1364	32	6/2	8	74
1365	3/29	7/2	8	68
1366	28	3/1	7/4	65
1367	5/29	5/1	6/5	69
1368	5/38	9	5/30	90
1369	2/65	7/26	7/69	152
1370	106	8/40	2/61	245
1371	121	15	7/14	281
1372	2/131	2/10	8/8	306
1373	155	8/23	9/17	361
1374	2/205	2/50	7/32	478
1375	3/261	1/56	4/27	609
1376	352	7/90	6/34	820

سهم گردشگران وارد شده به ایران بر حسب مناطق جغرافیای جهان

آسیای جنوبی 24%

منطقه قفقاز 41%

اروپای غربی 17%

خاورمیانه 11%

سایر کشورها 7%

صنعت گردشگری ایران پس از سالها رکود ف هم اکنون در آستانه تحول اساسی قرار گرفته است، با توجه به رشد این صنعت در سالهای اخیر ، همچنان سهم ناچیزی از صنعت گردشگری جهان را به خود اختصاص داده است .

علیرغم نارسائیهای موجود در بخش گردشگری در ابعاد ملی و منطقه ای ، آثاری از رونق نسبی از سال 1376 نمایانگر تحولات مثبت و عمده در این بخش است .

مقایسه گردشگری ایران با جهان سال 2000 میلادی